تعریف دیزل ژنراتور:
دیزل ژنراتور، به ترکیبی از موتور دیزل، ژنراتور و انواع متعلقات فرعی از قبیل شاسی، اطاقک ضد صدا(کنوپی)، سیستم‌های کنترل، قطع کننده‌های اضطراری مدار، سیستم پیش گرما (گرمکن)، سیستم استارت اتوماتیک و غیره که به منظور تولید برق استفاده می‌شود، می‌گویند. در نظر گرفتن سایز دیزل ژنراتور برای جلوگیری از کم شدن بار یا کمبود توان ضروری است.

مجموعه دیزل ژنراتور:
موتور ژنراتورها می‌توانند از ۱ تا ۲۰ کیلوولت آمپر (kva) برای منازل ، فروشگاهها ، ادارات کوچک و تا قدرت (3300kva) قابل استفاده برای مجتمع های بزرگتر نظیر کارخانجات برق تولید کنند.

یک ژنراتور ۲۰۰۰ کیلوولت آمپر را می‌توان درون یک اطاقک ایزوله قابل حمل ( کنوپی) قرار داد. ژنراتورهای ۵ مگاوات برای ایستگاه‌های کوچک تولید برق استفاده می‌شوند و برای این منظور می‌توان از چندین دستگاه ژنراتور استفاده کرد. ژنراتورها در سایزهای بزرگتر به صورت مجزا به محل نصب حمل شده و در آنجا مونتاژ و تجهیزات فرعی به آنها اضافه می‌شود.

از دیزل ژنراتورها نه تنها برای تولید برق اضطراری بلکه به جهت تامین برق مورد نیاز به صورت مستمر یا در زمان اوج مصرف و یا حتی در زمانی که کمبود ژنراتورهای بزرگتر حس می‌شود استفاده می‌شوند

کشتی‌ها و بسیاری از وسائل نقلیه بزرگ زمینی مانند قطارها نیز از دیزل ژنراتور نه فقط برای تامین برق روشنایی بلکه برای تامین نیروی محرکه مورد نیاز خود استفاده می‌کنند. محرکه‌های برقی قبل از جنگ جهانی اول در کشتی‌ها مورد استفاده قرار گرفتند و در طول جنگ جهانی دوم به تکامل رسیدند.

دستگاه‌های تولید برق بر اساس ظرفیت تولید نرمال تا ماکزیمم و بر اساس قدرت تولیدی و به کیلووات طبقه‌بندی و نامگذاری شده و با توجه به نوع مصرف آن برای تولید برق مستمر یا اضطراری انتخاب می‌شوند.

بعضی از متداول ترین موتورهای دیزلی :
کامینز CUMMINS | کاترپیلار CATERPILLAR | ولوو VOLVO | پرکینز PERKINS | ام تی یو MYU | جی ام GM | دوسان DOOSAN | میتسوبیشی MITSUBISHI 

بعضی از متداولترین ژنراتور ها:
استمفورد STAMFORD  | مارلی MARELLI | مک آلته MECC ALTE    

بعضی از کمپانی های معروف کوپله کننده دیزل ژنراتور:

ژنراتورها می‌توانند از طریق پردازش همزمان بصورت الکتریکی بهم متصل شوند. این همزمانی شامل ولتاژ، فرکانس و فاز قبل از اتصال ژنراتور به سیستم است. از دست رفتن همزمانی پیش از اتصال می‌تواند باعث یک اتصال کوتاه جریان بالا و یا ساییدگی و پاره گی در ژنراتور و یا تابلو برق آن شود. فرایند همزمانسازی می‌تواند بصورت خودکار بوسیله یک ماژول سنکرون ساز خودکار انجام گیرد. همزمانساز خودکار ولتاژ، فرکانس و پارامترهای فاز و ولتاژهای باسبار زمانیکه سرعت توسط موتور یا ECM (ماژول کنترل موتور) تنظیم میشود را از ژنراتور میخواند. یک ديزل ژنراتور بار بیشتری می‌گیرد هنگامی که سوخت برای احتراق در سیستم افزایش می‌یابد و بار کم خواهد شد اگر تامین سوخت کاهش یابد.

بصورت ایده آل موتورهای دیزل باید در حداقل %30 تا %75 ماکزیمم بار خود راه‌اندازی شوند.

انواع مولد :
بر حسب کاربرد، کارخانجات سازنده مولدها چهار نوع  موتور را پیشنهاد می دهند:
اضطراریStandby  ، پرایم praim ، دائم کار Continuous

مولد اضطراری   Standby :
موتور ژنراتور در حالت قطع برق شهر به صورت خودکار اقدام به تامین برق مشترکین می کند. یک مدل از ژنراتور بصورت استندبای ممکن است لازم باشد تا فقط چند ساعت در ماه عمل کند اما مدل‌های دیگری از ژنراتورهای پرایم هستند که باید بصورت پیوسته عمل کنند. شرکت‌های سازنده موتور ژنراتور برطبق یک توافق جهانی برای هر ژنراتور رتبه‌ای قائل می‌شوند.

این رتبه بندی‌ها استاندارد تعریف می‌شوند تا اجازه انتخاب صحیح را بدهند و مقایسه خوبی بین سازنده‌ها صورت میگیرد تا از عملکرد نادرست موتور ژنراتور جلوگیری کنند و راهنمای طراحان باشند.

مولد پرایم Priam :
معمولا در اماکنی که موقتا به برق نیاز دارند به کار می آیند. مانند اردوگاه ها، نمایشگاه ها، اکتشاف معادن و کمپ ها. خروجی برق با بار متفاوت برای یک زمان نامحدود است. عموماً ظرفیت بار برای استفاده در موقعیت‌های ضروری برای ماکزیمم ۱۲ ساعت را داراست. این رتبه برای تمامی مدل‌های ژنراتور قابل استفاده نیست.

مولد دائم کار Continuous :
مولد های دائم کار Continuous برای امور نیروگاهی یا برق سراسری هستند. قابل کاربرد در فراهم کردن توان پیوسته برای یک بار ثابت برای زمانهای نامحدود است. این ژنراتور بار یکسان و پیوسته را راه‌اندازی می‌کند و به موازات توان مصرفی پیوسته و اصلی برای ماکزیمم سطح مجاز، ۸۷۶۰ ساعت در سال به کار گرفته می‌شوند.

خرابی های موتور:
دیزل ژنراتور می‌تواند از مسائلی سوء مانند رسوبات داخلی و تجمع کربن آسیب ببیند.
رسوبات داخلی و تجمع کربن به این دلیل است که دردوره‌های طولانی  کارکرد دیزل ژنراتور یا با بار کم (زیر 30 درصد) و یا با بار بیش از ظرفیت (بالای 75 درصد) فعالیت داشته است.در چنین شرایطی (زیر 30 درصد) دیزل به اصطلاح دچار خام سوزی میشود و یا در شرایط استفاده از بارهای غیر مجاز (بالای 75 درصد ) دیزل برای این که دور( RPM )خود را ثابت نگه دارد و در نتیجه فرکانس ثابتی را تثبیت کند مجبور به تزریق سوخت بیش از حد میشود که همین مهم در طول کارکرد موتور ایجاد کربن در محفظه موتور میکند.

راه‌اندازی یک موتور با بار کم سبب فشارهای  به موتور می‌شود و در نتیجه رینگ پیستون بصورت ضعیفی بسته می‌شود. فشار سیلندری کم سبب احتراق ضعیف وفشار کم حاصل از احتراق کم و دما می‌شود.

همچنین احتراق ناقص سبب شکل گیری دوده و پس ماند سوخت نسوخته می‌شود که مسیر رینگ‌های پیستون را بسته و می‌چسباند و سبب کاهش شدید در کارایی دیزل ژنراتور می‌شود و فشار کم ابتدایی را تشدید می‌کند.و در حقیقت رسوب‌ها زمانی ایجاد می شوند که گازهای گرم احتراقی بصورت ضعیفی می‌وزند و رینگ پیستون را مسدود می‌کنند و سبب نیاز به روغن کاری بر روی دیواره‌های استوانه‌ای بدلیل "سوخت ناگهانی" می‌شوند و دوده‌هایی لعاب مانند ایجاد می‌کنند. کربن سخت از احتراق ضعیف شکل می‌گیرد و بسیار خراشنده و ساینده است، سپس سبب افزایش مصرف سوخت می‌شود (دود آبی). .

سپس سوخت محترق نشده از پشت رینگ پیستون نشت می‌کند و به سیستم روغن کاری سرایت می‌کند. سوختن ناقص باعث می‌شود که تزریق کننده‌های روغن بوسیله دوده مسدود شوند و باعث وخامت بیشتر در احتراق و ایجاد دودهای سیاه رنگ ‌شوند. مشکلی که با شکل گیری اسیدها در روغن موتور افزایش یافته میابد و این ساخت اسیدی (جوهری) در روغن کاری باعث کندی می‌شود اما بی‌نهایت فرسایشی و مخرب برای سطح یاتاقان ها است .

با ادامه این روند دیزل دچار تنزل (افت) میشود .چرخه تنزل به این معناست که موتور بزودی بطور پیوسته آسیب می‌بیند و ممکن است هرگز قادر به کار با توان اولیه خود نباشد.

راه‌اندازی تحت بار زیر حد مجاز و بالای حد مجاز به‌ ناچار نه تنها باعث دود سفید از سوخت نسوخته می‌شود بلکه با گذشت زمانهای بیشتر، با دود آبی و دود سیاه ، حاصل از خرابی تزریق کننده های روغن موتور به یک الاینده هوا تبدیل میشود.

به هرحال اگر این رسوبات پیشروی کند تا مرحله‌ای پیش میروند که جای رینگ‌های پیستون داخل شیارهایشان را تصرف میکنند.

ایجاد رسوبات و یا کربن اتفاق افتاده در دیزل ژنراتوراگر در مراحل اولیه شناسایی شود، میشود با رفع عیب ، عملکرد صحیح موتور ، عدم افت دیزل را تضمین کرد.به طوری که با چند نوبت تعویض روغن این مشکل رسوب کربن حل میشود.